Karadağ’da Çalışma: işgücü piyasası, iş ilanları ve 2025 yılında yasal süreç

Karadağ’da Çalışma: işgücü piyasası, iş ilanları ve 2025 yılında yasal süreç

Karadağ, ılıman iklimi ve kültürel yakınlığı sayesinde yabancılar için popüler bir destinasyon olmaya devam etmektedir. Ancak ekonomik gerçeklik göz önünde bulundurulmalıdır: işgücü piyasası rekabetçidir, işsizlik oranı %13–15 civarındadır ve ekonomi turizm, inşaat ve hizmet sektörlerine dayanmaktadır.

İş nerede ve nasıl aranır

İş aramaya önceden başlanması tavsiye edilir: turizm sektörü için ilkbaharda, inşaat sektörü için sonbaharda.

• Devlet İstihdam Kurumu (ZZZCG): İş ilanları, yabancılar için kotalar ve çalışma izinleri konusunda resmi kaynaktır.
• Yerel iş ilanı siteleri: Geniş bir seçenek sunar ancak çoğu zaman dil bilgisi gerektirir.
• Sosyal ağlar:
  • Facebook grupları (“Karadağ’da İş” aramasıyla) — binlerce üye, güncel ilanlar.
  • Telegram kanalları — maaş bilgileriyle birlikte hızlı paylaşılan ilanlar.
• Ağ kurma ve “yerinde arama”: Kafeler ve otellere kişisel ziyaretler (iş ilanı olmasa bile) ve yabancı topluluklardaki bağlantılar oldukça etkilidir.

Talep gören sektörler ve maaşlar

Karadağ’da asgari ücret 533 euro, ortalama ücret ise 995 eurodur. Vergiler %9–11 (gelir vergisi) artı %13–15 belediye harcıdır.

Turizm ve hizmetler (yaz aylarında iş ilanlarının %40’ı)

En büyük sektördür. Çoğu zaman konaklama sağlanır.

• Garsonlar: 750 eurodan itibaren + bahşiş.
• Temizlik görevlileri / Villa bakımı: 650–1000 euro.
• Animatörler / Hostesler: Maaşlar değişkendir; uluslararası sözleşmelerde yüksek seviyelere (2000+ euroya kadar) çıkabilir, ancak standart piyasa daha düşüktür.

İnşaat ve Gayrimenkul

• Vasıfsız işçiler, asfalt işçileri: 850–1100 euro.
• Nitelikli uzmanlar (elektrikçiler, vinç operatörleri): 1000 eurodan itibaren.
• Emlak danışmanları: maaş (650–1100 euro) + satıştan komisyon.

IT ve Uzaktan Çalışma

En yüksek maaşların bulunduğu ve uluslararası şirketlerle çalışma imkânı olan sektördür.

• Yazılımcılar, IT yöneticileri: 1200–2500 euro.
• Destek operatörleri (uzaktan): 750–1500 euro (dil ve niteliklere bağlı olarak).

Sağlık ve Bakım

• Doktorlar (diş hekimleri, ürologlar): 1000–2000 euro (diploma denklik işlemi gereklidir).
• Bakıcılar / Dadılar: 650–1000 euro.

Yasal çalışma prosedürü

Resmi kayıt, sınır dışı edilme ve para cezalarından kaçınmanın tek yoludur. Çalışmaya dayalı oturma izni 1 yıllığına verilir ve uzatma imkânı vardır. Başvuru aşamaları:

1. D Vizesi: Çalışma amacıyla giriş için verilir (90–180 gün).
   • Belgeler: Pasaport, işverenden davetiye, konaklama belgesi, banka dökümü, sigorta.
   • Ücret: 60–62 euro.
   • Süre: 10–14 gün.
2. Oturma izni ve çalışma izni (Boravak): İşveren, yerel aday bulunmadığını kanıtlayarak başvuru yapar.
   • Belgeler: Denkliği alınmış diploma, çalışma kayıtları, sağlık raporu, sabıka kaydı belgesi.
   • İnceleme süresi: 20 güne kadar.

Pratik öneriler

• Dil: Karadağca veya Sırpça öğrenmek kariyer gelişimi için kritik öneme sahiptir. Birçok kişi Rusça anlar, ancak bu kalıcı iş için yeterli değildir.
• Güvenlik: İş bulma ajanslarını kullanırken yorumları kontrol edin ve aracı firmalara asla peşin ödeme yapmayın.
• Bütçe: İki kişilik bir ailenin yaşam maliyeti aylık yaklaşık 700–800 eurodur (kira + gıda).
• Gelecek perspektifi: Çalışmaya dayalı oturma izni doğrudan kalıcı oturuma yol açmaz. Uzun vadeli hedefler için iş göçü veya gayrimenkul sahipliği daha güvenilirdir.