Karadağ’da İş Kurma: 2025 Rehberi

Karadağ’da İş Kurma: 2025 Rehberi

Karadağ, işletme kaydı için Avrupa’daki en erişilebilir yargı bölgelerinden biri olmaya devam etmektedir. Prosedür 5 ila 14 gün sürer ve en popüler şirket türü olan (DOO) için asgari sermaye yalnızca 1 eurodur. 2025 yılında yabancılar burada şirketleri ağırlıklı olarak iki amaçla kurmaktadır: düşük vergi oranlarıyla (kurumlar vergisi %9’dan başlar) Avrupa pazarına giriş ve kendi şirketlerinde istihdam temelinde oturma izni (boravak) almak.

Mülkiyet Türleri: DOO veya Preduzetnik

Yabancılar için iki tür tüzel kişilik geçerlidir. Seçim, planlanan ciroya ve sorumluluk derecesine bağlıdır.

• DOO (Društvo sa ograničenom odgovornošću) — limited şirkete eşdeğerdir. En popüler seçenektir. Kurucu yalnızca sermaye tutarıyla sorumludur. Oturma izni almak için uygundur, çalışan istihdam etmeye ve her türlü faaliyeti yürütmeye izin verir (IT, turizm, ticaret).
• Preduzetnik — şahıs işletmesine eşdeğerdir. Küçük işletmeler ve serbest çalışanlar için uygundur. Basitleştirilmiş kayıt süreci vardır, ancak girişimci tüm kişisel mal varlığıyla tam sorumluluk taşır. Yıllık 18.000 euroya kadar ciro için idealdir.

Adım Adım DOO Kaydı

DOO kayıt süreci vekâletname ile uzaktan başlatılabilir, ancak son aşamalar şahsen katılım gerektirir.

1. Hazırlık ve isim kontrolü. Şirket adı benzersiz olmalıdır. Kontrol, Merkezi Sicil (CRPS) veritabanı üzerinden yapılır.
2. Belgelerin toplanması. Gerekli belgeler:
   • Kurucuların ve müdürün pasaport kopyaları (noter onaylı).
   • Kuruluş belgesi (Osnivacki akt) ve Ana Sözleşme (Statut).
   • Müdür atama kararı.
   • Yasal adres kanıtı (noter onaylı kira sözleşmesi).
3. Sermaye yatırımı. Asgari tutar — 1 euro. Bankada geçici bir hesaba yatırılır.
4. CRPS’ye başvuru. Devlet harcının ödenmesi (10 euro) ve belgelerin teslimi. İnceleme süresi — 5–10 iş günü.
5. Kayıt sonrası işlemler. Tescil belgesinin alınması, kaşe yaptırılması (20–30 euro), vergi dairesine kayıt (15 gün içinde) ve vergi numarası (PIB) alınması.

Adım Adım Preduzetnik Kaydı

Şahıs işletmesi için prosedür daha basit ve daha ucuzdur. Sermaye gerekmez. Hazırlık: Faaliyet türlerinin ve vergi sisteminin seçilmesi (sabit veya fiili gelire göre). Belge teslimi: Başvuru, pasaport kopyası ve kayıt adresi kanıtı CRPS’ye sunulur. Harç 5–10 eurodur. Kayıt: En fazla 5 gün sürer. Fiskalizasyon: Faaliyet aktifse, fatura düzenlemek için vergi sistemine bağlantı gereklidir.

Açılış ve Sürdürme Maliyetleri

Gerçek maliyetler devlet harçlarından değil, avukat, çevirmen ve muhasebeci hizmetlerinden oluşur.

Başlangıçta tek seferlik giderler:

• Devlet harçları: 10–50 euro.
• Noter ve tercümeler: 50–200 euro (belge sayısına bağlıdır).
• Kaşe yapımı: 20–30 euro.
• Danışmanlık hizmetleri (anahtar teslim):
  • Temel paket (sadece kayıt): 1200–2600 euro.
  • Premium (oturma izni ve hesap açılışı dahil): 4000 euroya kadar.
  • Preduzetnik için: 300–1000 euro.

Aylık giderler:

• Muhasebe hizmetleri: “Pasif” şirketler için 50–75 euro, aktif şirketler için 100–150 euro + KDV.
• Yasal adres kirası: genellikle muhasebe hizmetine dahildir veya ayrı ödenir.

Vergiler ve Muhasebe

Karadağ’da muhasebe, “sıfır faaliyetli” (oturma izni için açılmış olsa bile) tüm şirketler için zorunludur. Raporlama yerel standartlara göre yapılır.

Başlıca vergi oranları (2025):

• Kurumlar vergisi: artan oranlı.
  • %9 — 100.000 euroya kadar kâr.
  • %12 — 100.000 ile 1,5 milyon euro arası.
  • %15 — 1,5 milyon euronun üzeri.
• KDV (PDV): %21 (standart oran). Yıllık ciro 30.000 euroyu aştığında KDV kaydı zorunludur.
• Temettü vergisi: %15 + belediye vergisi (yaklaşık %10–15).
• Ücret vergileri: Asgari ücrette (600–800 euro) katkılar yaklaşık 75–125 eurodur.

Zorunlu Gereklilikler

• Gerçek faydalanıcılar sicili: Sahiplik bilgileri sicile girilmeli ve her yıl 31 Mart’a kadar doğrulanmalıdır.
• Fiskalizasyon: 2021’den bu yana tüm aktif şirketler fatura düzenlemek için elektronik fiskalizasyon kullanmak zorundadır. Dijital imza ve token gereklidir.
• Ekonomik varlık: Oturma izninin uzatılması ve bankalarla normal çalışma için gerçek bir ofis veya kira sözleşmesi ve müdürün istihdamı gereklidir.