Karadağ'da Araç Kaydı: Yabancılar İçin Talimatlar
Karadağ'da araç satın alma ve kaydettirme süreci, göçmenlik statünüze sıkı sıkıya bağlıdır. Eğer turistseniz, seçenekleriniz sınırlıdır. Geçici oturma izni (boravišna dozvola) aldıysanız, yerel sakinlerle eşdeğer haklara sahip olursunuz, ancak bazı nüanslar vardır.
Temel Gereksinimler ve Göçmenlik Statüsü
Karadağ, trafik kurallarını ikamet kontrol sistemiyle entegre eder. Burada araç sahibi olmak sadece satın almak değil, aynı zamanda İçişleri Bakanlığı'na (MUP) kaydettirmek anlamına gelir.
- Turistler (Oturma izni olmayanlar): Geçici yöntemleri kullanabilir, araç kiralayabilir veya vekaletname ile araç kullanabilirler (araç sahibi yerel biri veya bir şirketse), ancak belgelerde tam mülkiyet sahibi olamazlar.
- Yerleşikler (Oturma izni olanlar): Plastik boravišna dozvola kartını aldıktan sonra (çalışma, gayrimenkul veya aile birleşimi yoluyla), aracı kendi adınıza kaydedebilirsiniz.
Kayıt Süreci: Adım Adım
Prosedür 1 ila 2 hafta sürer. Belge masrafları (vergiler hariç) yaklaşık 300 Euro civarındadır.
1. Satın Alma veya İthalat
Halihazırda Karadağ plakalı bir araç satın alıyorsanız, noter onaylı satış sözleşmesine ihtiyacınız vardır. Satıcı yabancıysa, yeminli tercüman gerekebilir.
Aracı yurt dışından getirdiyseniz (ithalat):
- Gümrük beyannamesi gereklidir.
- Emisyon standardı: Euro 5 veya Euro 6.
- Yaş sınırlaması: Temmuz 2024'ten itibaren 15 yaşından büyük araçların ithalatı yasaklanmıştır.
- Gümrük vergisi (%5 veya EUR.1 sertifikalı AB araçları için %0) ve %21 KDV ödemesi.
2. Vergiler
Ülke içinde ikinci el araç satın alırken, alıcı satış vergisi öder — Katalog değerinin %5'i (vergi dairesi tarafından belirlenir, sözleşmedeki piyasa fiyatı ile karıştırılmamalıdır). Ödeme vergi dairesine yapılır.
3. MUP'a Başvuru
Belge paketi yerel İçişleri Bakanlığı (MUP) şubesine teslim edilir. Memurlar evrakları kontrol eder ve 5–7 gün içinde şunları verir:
- Yeni plakalar (yabancılara genellikle özel RP plakaları verilir).
- "Mavi Kart" (saobraćajna dozvola) — araç ruhsatı.
Yabancılar için kayıt genellikle oturma izni süresi boyunca (1 yıl) verilir ve yıllık yenileme gerektirir.
Teknik Muayene (Tehnički pregled)
Karadağ'da teknik muayene bir formalite değil, sıkı bir prosedürdür. "Tehnički" olmadan araç kaydedilmez. Yetkili merkezlerde (örneğin Sava Car) yapılır.
- Sıklık: Çoğu araç için yılda bir. Belirli bir yaşın üzerindeki araçlar veya taksiler için altı ayda bir.
- Neler kontrol edilir: Frenler, direksiyon, lastikler, farlar, emisyonlar.
- İthalat için: Homologasyon (standartlara uygunluk onayı) ve COC sertifikası gereklidir.
- Fiyat: 20–50 Euro.
Sigorta
Zorunlu trafik sigortası 2012'den beri zorunludur. Poliçe olmadan MUP kayıt belgelerini kabul etmez.
- Kapsam: Üçüncü şahıslara bedeni hasarlar için minimum 550.000 – 750.000 Euro.
- Maliyet: Yıllık 100 Euro'dan başlar (motor gücüne ve deneyime bağlıdır).
- Yabancı plakalar: Giriş için "Yeşil Kart" gereklidir. Yoksa, sınırda sınır sigortası satın alınmalıdır (minimum 15 günlük).
Gerekli Belgeler Listesi
MUP'a başarılı bir başvuru için bir dosya hazırlayın:
- Pasaport (aslı ve fotokopisi).
- Oturma İzni (Boravišna dozvola) — kayıt için dayanak kanıtı.
- Satış Sözleşmesi (noter onaylı, tercüme edilmiş).
- Araç Ruhsatı (ikinci el alırken eski sahibinin) veya Menşe Şahadetnamesi (ithalatta).
- Teknik Muayene Belgesi (servisten alınan kağıt).
- Zorunlu Sigorta Poliçesi.
- Vergi Ödeme Dekontu (%5 veya gümrük harçları).
- Ehliyet.