Lojistik ve ulaşım: ülkeye nasıl gidilir ve ülke içinde nasıl dolaşılır

Lojistik ve ulaşım: ülkeye nasıl gidilir ve ülke içinde nasıl dolaşılır

Karadağ’da iki uluslararası havalimanı faaliyet göstermektedir: Podgorica (TGD) ve Tivat (TIV). Demiryolu ulaşımı zayıf gelişmiştir (yalnızca Bar–Belgrad hattı), bu nedenle ana yük karayolu taşımacılığına düşmektedir.

1. Podgorica Havalimanı (TGD)

Yıl boyunca hizmet veren başkent havalimanı. Düzenli uçuşlar (Air Montenegro, Air Serbia, Turkish Airlines) ve düşük maliyetli havayolları (Wizz Air, Ryanair) için ana merkezdir.

• Konum: Podgorica merkezine 11 km.
• Özellikler: Dağlara (Žabljak, Kolašin) seyahatler, iş gezileri veya Bar/Ulcinj şehirleri için idealdir.
• 2026 planları: Wizz Air, Malmö, Hamburg ve Paris-Beauvais dâhil olmak üzere 14 yeni hatla bir üs açmayı planlamaktadır; bu da uçak bileti fiyatlarını düşürecektir.

Havalimanından ulaşım:

• Taksi: Terminal önünde resmi taksi durağı bulunmaktadır. Şehir merkezine ücret — 15–20 euro. Budva’ya — önceden transfer rezervasyonu ile 50–60 eurodan, terminal çıkışındaki taksilerle 100+ euroya kadar.
• Tren: En ekonomik seçenektir (1–2 euro). “Aerodrom” istasyonu terminale 1 km uzaklıktadır (15 dakika yürüme). Trenler seyrek çalışır.
• Otobüs: Terminalden direkt sefer yoktur. En yakın durak ana yol üzerindedir (yaklaşık 1,5 km yürüyüş).

2. Tivat Havalimanı (TIV)

Kotor Körfezi kıyısında yer alan “tatil” havalimanıdır. Belirgin bir sezonelliğe sahiptir: yoğunluk Mayıs–Eylül ayları arasındadır.

• Konum: Tivat merkezine 4 km, Kotor’a 9 km, Budva’ya 20 km.
• Özellikler: Kotor, Tivat, Budva veya Herceg Novi’ye gidenler için uygundur. Sadece gündüz saatlerinde çalışır.

Havalimanından ulaşım:

• Taksi: Tivat merkezine — 8–12 euro. Kotor’a — 20–30 euro. Budva’ya — 30–40 euro.
• Otobüs: Adriyatik ana yolu üzerinde durak bulunmaktadır (terminal çıkışından 200 metre). Ücret, yönüne bağlı olarak 2–5 eurodur; ancak sezon boyunca otobüsler sıkça kalabalık olur.

3. Dubrovnik Havalimanı (DBV, Hırvatistan)

Daha fazla uçuş seçeneği ve düşük fiyatlar nedeniyle turistler tarafından sıkça Tivat’a alternatif olarak kullanılmaktadır.

• Mesafe: Karadağ sınırına 20 km.
• Detaylar: Schengen vizesi gereklidir. Yaz aylarında sınırda 1 ila 4 saat süren kuyruklar oluşabilir.
• Transfer: Herceg Novi veya Kotor’a ulaşım 60–150 euro arasındadır.

Şehirlerarası transferler ve otobüsler

Ülkedeki toplu taşıma ucuzdur ancak bazı özellikleri vardır. Otobüsler tarifeye göre çalışır, ancak yaz sezonunda trafik nedeniyle gecikmeler yaşanabilir. Yaklaşık fiyatlar ve yolculuk süresi:

• Podgorica – Budva: Otobüs — 6–8 euro (2 saat). Taksi — 50 eurodan itibaren.
• Tivat – Kotor: Otobüs — 2–3 euro. Taksi — 20–30 euro.
• Tivat – Budva: Otobüs — 4–5 euro. Taksi — 30–40 euro.

Araç kiralama

Yabancılar ve aktif gezginler için araç kiralama en rahat ulaşım yoludur.

• Kısa dönem kiralama: Yazın fiyatlar günlük 40–50 eurodan başlar. Kışın — 15–20 eurodan.
• Uzun dönem kiralama: Yabancılar için uygundur. Kışın aylık 200–300 euroya araç kiralamak mümkündür.
• Belgeler: Latin harfleriyle düzenlenmiş ulusal ehliyet, 1–2 yıl sürüş tecrübesi, minimum yaş 21. Depozito genellikle 100–300 eurodur.

Yabancılar için faydalı bilgiler

Karadağ’da uzun süre kalmayı planlıyorsanız aşağıdaki hususları dikkate alın:

Vizeler ve kayıt

• Turistik giriş: Birçok ülke vatandaşları (Rusya, AB, Ukrayna vb.) 30–90 gün vizesiz kalabilir.
• “Beyaz kart”: Varıştan sonraki 24 saat içinde turizm bürosuna kayıt zorunludur. Kayıt yapılmaması halinde ceza 40 eurodan başlar.
• Oturma izni (Boravak): Çalışma, eğitim veya gayrimenkul sahipliği temelinde verilir.

Bankalar ve finans

Bir yabancının banka hesabı açabilmesi için oturma izni gereklidir. Popüler bankalar: CKB, Lovcen, Ziraat, Adriatic.

• Komisyonlar: Hesap işletim ücreti — aylık 1–3 euro. Diğer bankaların ATM’lerinden para çekme — yaklaşık 5 euro.
• SEPA: Karadağ 2025 yılında SEPA bölgesine katılmıştır; bu da Avrupa’dan yapılan transferleri ucuzlatır.
• Fintech: Wise çalışmaktadır, ancak kartlar Karadağ’a gönderilmez (AB adresi gereklidir). Revolut resmi olarak desteklenmemektedir (AB ülkesinde oturma izni gereklidir).

Sağlık hizmetleri ve doğum

Oturma izni ve sağlık karnesi (“zdravstvena knjižica”) olanlar için devlet sağlık hizmetleri ücretsizdir.

• Doğum: Devlet hastanelerinde (Podgorica, Cetinje, Kotor) ikamet edenler için ücretsizdir. Eşli doğum her yerde mevcut değildir.
• Özel klinikler: (Codra, Meljine) ücretli gebelik takibi ve doğum paketleri sunmaktadır.