Porod u Crnoj Gori: vodič za ekspate i turiste

Porod u Crnoj Gori: vodič za ekspate i turiste

Crna Gora nije zemlja „medicinskog turizma” u uobičajenom smislu, međutim mnogi ekspati i zimovnici biraju da se porode ovdje zbog povoljne klime i pristupačnih cijena. Zdravstveni sistem ima svoje specifičnosti: konzervativan je, ali odgovara osnovnim evropskim protokolima. Ispod je detaljan pregled procesa: od prijave trudnoće do izdavanja dokumenata za dijete.

Zdravstveno osiguranje i status boravka

Dostupnost zdravstvene zaštite direktno zavisi od vašeg legalnog statusa. Privremeni boravak (boravak) + državno osiguranje („zelena knjižica”). Ako ste vi ili vaš suprug zvanično zaposleni, sve procedure (praćenje trudnoće, analize, porod, carski rez) u državnim klinikama su besplatne. Turisti i lica sa boravkom bez osiguranja. Sve usluge se plaćaju po cjenovniku. Cijene su ispod evropskog prosjeka. Putno osiguranje. Standardne polise obično pokrivaju samo hitne slučajeve i komplikacije do određenog termina (često do 24–31. nedjelje). Sam porod putno osiguranje po pravilu ne pokriva.

Praćenje trudnoće

Potrebno je prijaviti se u lokalni dom zdravlja (Dom zdravlja). Sa boravkom i osiguranjem: Birate državnog ginekologa. Pregledi, ultrazvuk i osnovne analize su besplatni. U Crnoj Gori se često radi ultrazvuk pri svakoj posjeti (češće nego u zapadnoj Evropi). Privatno: Moguće je praćenje u privatnim klinikama ili kod privatnih ljekara. Mnogi ljekari iz državnih bolnica imaju privatnu praksu u popodnevnim satima. Orijentacione cijene (privatni sektor): Pregled sa ultrazvukom: 20–50 eura. Analize krvi/mokraće: 7–100 eura (zavisno od složenosti). Skriningi (genetski rizici): 50–100 eura.

Gdje se poroditi: porodilišta i klinike

U Crnoj Gori ne postoje zasebne zgrade „porodilišta”. Porodi se obavljaju u porodilištima u okviru opštih bolnica. Državni centri: Podgorica (Klinički centar — najopremljeniji), Bar, Kotor, Cetinje, Herceg Novi, Nikšić, Pljevlja, Berane, Bijelo Polje. Privatne klinike: „Codra” (Podgorica) i „Meljine” (Herceg Novi, status se može mijenjati — provjeriti aktuelnost). Specifičnosti porođaja: Partnerski porod: Besplatno moguć u Kliničkom centru Podgorica (bez garancije, zavisi od opterećenosti). U privatnim klinikama — uz doplatu. U većini regionalnih bolnica suprug nije dozvoljen u salu. Ublažavanje bolova: Epiduralna anestezija u državnim bolnicama je rijetka (često nedostaju anesteziolozi). U privatnim klinikama (npr. Codra) dostupna je na zahtjev. Carski rez: Procenat zahvata je visok (do 58% u nekim ustanovama).

Cijena porođaja

Ako nemate lokalno osiguranje (fond zdravstva), očekujte sljedeće troškove: Prirodni porod (bolnica): 200–500 eura. Carski rez (bolnica): Viša cijena, obračunava se individualno. Privatne klinike: Kompletnan paket porođaja kreće se od 500 do 2500 eura.

Postporođajni period i otpust

Uslovi: U državnim sobama uslovi su skromni. Ishrana je osnovna (supe, hljeb), a hranu često donose rođaci. U državnim ustanovama dijete je uglavnom u posebnom boksu i donosi se po rasporedu. U privatnim klinikama — zajednički boravak 24/7. Trajanje: Otpust se obično vrši trećeg dana nakon prirodnog porođaja, a 5–7 dana nakon carskog reza. Patronaža: Nakon otpusta patronažna sestra dolazi u kućne posjete 3–4 puta (dostupno i strancima).

Dokumenta za dijete

Rođenje na teritoriji Crne Gore ne daje automatski državljanstvo (ne postoji pravo tla). Državljanstvo se stiče isključivo po pravu krvi (ako je jedan od roditelja crnogorski državljanin). Postupak za državljane RF i zemalja ZND: U porodilištu: Dobiti „List za novorođenče” (potvrda o rođenju) i otpusnu epikrizu. Provjeriti tačnost imena roditelja. U MUP-u Crne Gore: Prijaviti rođenje. Dokumenti: potvrda iz porodilišta, pasoši roditelja, notarski ovjeren prevod izvoda iz matične knjige vjenčanih. Rezultat: Crnogorski izvod iz matične knjige rođenih. Cijena: ~15 eura. U konzulatu vaše zemlje (npr. RF u Podgorici): Upis državljanstva i izdavanje izvoda o rođenju vaše zemlje. Izdavanje pasoša za dijete (rok 1–2 sedmice). Prijava boravka za dijete: Nakon dobijanja pasoša, predaje se zahtjev za „spajanje porodice” u MUP-u. Rok obrade: ~21 dan.

Novčane naknade

Stranci sa boravkom imaju pravo na jednokratnu novčanu pomoć pri rođenju djeteta (oko 105 eura). Za ostvarivanje prava potrebno je podnijeti zahtjev Centru za socijalni rad uz ljekarsku potvrdu i izvod iz matične knjige rođenih. Zaposlene majke ostvaruju i pravo na porodiljska primanja preko poslodavca.